Projekt Smart Village 2

Aby osiągnąć dobre plony, trzeba dokładnie poznać glebę, która ma je wydać. Ważne jest, by wiedzieć, jak się ona zmienia i czego obecnie potrzebuje. Pozwala to na precyzyjniejsze nawożenie i nawadnianie, co przekłada się na lepsze zbiory. Może także stanowić podstawę do uznania danej uprawy za ekologiczną.

Od kilkunastu miesięcy rolnicy z trzech powiatów północno-wschodniego Mazowsza korzystają z nowoczesnych usług oferowanych przez Mobilne Centrum Badania i Analizy Gleby (MCBiAG). To część projektu „Smart Villages dla Mazowsza”. Mogą oni zlecać badanie gleby, przeglądać wybrane dane teledetekcyjne i prowadzić agrodziennik dla swoich gospodarstw. Wkrótce usługi te będą dostępne dla zainteresowanych z całego województwa. To efekt drugiej części projektu, który uzyskał wsparcie w wysokości ponad 26 mln zł.

System teleinformatyczny ROLMApp dla rolników z Mazowsza

Projekt „Wdrażanie koncepcji Smart Villages w województwie mazowieckim” („Smart Villages dla Mazowsza”) miał charakter pilotażowy. Najważniejszy jego owoc to system teleinformatyczny ROLMApp, który pomaga w planowaniu i prowadzeniu produkcji rolnej. Jest on zintegrowany z mobilnym centrum diagnostycznym gleby. Dostęp do systemu ROLMApp umożliwia zarówno przeglądarka (na stronie https://www.rolmapp.pl/), jak i aplikacja mobilna na Androida.

Po wypracowane rozwiązania sięgają na razie wyłącznie rolnicy z powiatów ostrołęckiego, ostrowskiego i przasnyskiego. Od października 2023 r., kiedy MCBiAG rozpoczęło działalność, 440 z nich zarejestrowało konto w systemie ROLMApp i na co dzień korzysta z jego funkcjonalności oraz z aplikacji mobilnej. Przez ten czas centrum przeprowadziło badanie gleby już ponad tysiąc razy.

Jak działa ROLMApp

Rolnik zleca usługę bezpośrednio w systemie ROLMApp. – Podczas zgłoszenia określa jej zakres. Następnie przedstawiciel mobilnego centrum proponuje termin. Rolnik może go odrzucić. W takiej sytuacji pracownik operatora skontaktuje się z nim telefonicznie, by umówić dogodną datę. W trakcie badania wskazana jest obecność właściciela działek. W uzgodnionym dniu do rolnika jest wysłany wyspecjalizowany samochód terenowy z urządzeniami pomiarowymi stanowiącymi tzw. przenośne laboratoriom – tłumaczy działanie usługi Robert Mroczkowski, zastępca dyrektora Mazowieckiego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w Ostrołęce.

Dzięki rzetelnym i dokładnym badaniom gleby możliwe było uruchomienie certyfikacji gospodarstw rolnych. Głównym celem Certyfikatu Mazowieckiego jest promowanie gospodarstw, które wytwarzają produkty rolne w sposób jak najbardziej ekologiczny.

Rusza projekt „Smart Villages 2”

Dobre rozwiązania warto rozwijać. Dlatego opracowano projekt strategiczny dla rozwoju Mazowsza „Smart Villages 2”. Tego typu projekty w ramach funduszy europejskich wspierają zrównoważony rozwój regionu, poprawę jakości życia mieszkańców oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarki. Projekt uzyskał dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza i pozwoli rozszerzyć usługę na całe województwo oraz otworzyć się na nowych zainteresowanych.

– Zmodernizowany system teleinformatyczny ROLMApp zostanie również wzbogacony o nowe funkcjonalności zarówno dla użytkowników zewnętrznych (tj. rolników i producentów rolnych), jak i wewnętrznych (tj. pracowników operatora Mobilnego Centrum Badania i Analizy Gleby, laborantów oraz administratorów systemu) – mówi Mirosław Kowalski, dyrektor Mazowieckiego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w Ostrołęce.

Nowe funkcje i moduły w ROLMApp

Na podstawie sugestii odbiorców wprowadzono nowe funkcje. Ich celem jest ulepszenie działania systemu. Zmiany obejmują dodanie kilku nowych modułów, które ułatwią użytkownikom planowanie upraw i obliczanie ich opłacalności. Na przykład nowy moduł Archiwum pozwoli na przechowywanie danych o działkach rolnych oraz wyników przeprowadzonych badań gleby w ujęciu kampanijnym/rocznym. A dzięki dodaniu do systemu przestrzennej bazy danych GIS możliwa będzie identyfikacja działki w bazie, jej wizualizacja oraz edycja granic. W projekcie powstanie też w pełni funkcjonalna wersja aplikacji na system iOS.

Robot do badań warzyw i owoców

Wśród wielu nowych rozwiązań szczególnie ważne są te, które odpowiadają na potrzeby sadowników i rolników zajmujących się precyzyjnym warzywnictwem. Jedną z opcji będzie badanie roślin za pomocą specjalnie w tym celu skonstruowanego robota. – Zostanie on wyposażony w sensory teledetekcyjne do określenia stanu warzyw i owoców w sadach oraz detekcji patogenów. Robot będzie zbudowany z zakupionych gotowych samobieżnych platform mobilnych (kołowych lub gąsienicowych), autonomicznych, uzupełnionych następnie o specjalistyczne sensory do badania gleby i roślin – tłumaczy Marcin Pawlak, dyrektor Departamentu Cyfryzacji, Geodezji i Kartografii UMWM. Urządzenie nie tylko oceni kondycję roślin i wskaże na niedobory określonych mikroelementów, ale też oszacuje wielkość plonów czy straty po klęskach żywiołowych.

Skonstruowanie robota to jedno z ważniejszych zadań projektu „Smart Villages 2”. Z tego powodu partnerem projektu została gmina Błędów w powiecie grójeckim, nazywana największym sadem Europy.

Branżowa Baza Wsparcia Rolnictwa

Nowym narzędziem dla mazowieckich rolników będzie Branżowa Baza Wsparcia Rolnictwa, czyli internetowa platforma informacyjno-edukacyjna zawierająca aktualną bazę wiedzy agrotechnicznej. Ma ona też służyć do komunikacji pomiędzy rolnikami, szczególnie posiadającymi małe gospodarstwa ekologiczne, a firmami, które mogą zostać ich potencjalnymi klientami. – Produkty opracowane w projekcie zdecydowanie ułatwią kontakt i przyczynią się do wzrostu i konkurencyjności produkcji rolnej – uważa Marcin Pawlak. – Stan gleby bezpośrednio wpływa na produkty spożywcze, a pośrednio na każdy czynnik środowiskowy, który nas otacza. Badaniem jakościowym gleby zainteresowane powinny być zatem wszystkie podmioty świadome jej wpływu na jakość produktów rolno-spożywczych i zdrowie konsumentów – dodaje.

Z takiej usługi mogliby skorzystać nie tylko rolnicy. – Badanie gleby może też mieć istotny wpływ na decyzje deweloperów oraz indywidualnych nabywców ziemi budowlanej. Obecność zanieczyszczeń, np. metali ciężkich, i konieczność ich późniejszej neutralizacji ma olbrzymi wpływ na kosztorys inwestycji budowlanych – przekonuje Mirosław Kowalski.

O wszystkich korzyściach wynikających z realizacji projektu „Smart Villages 2” przekonamy się do końca 2027 r.

Marek Rokita

Projekt: Smart Villages 2 (Budowa i rozwój systemów oraz usług wspomagających nowoczesną produkcję rolną na Mazowszu). Wartość projektu: 33 mln zł . Dofinansowanie z UE: 26,1 mln zł.