Szpital Drewnica – nowe standardy w psychiatrii

Leczenie chorób i zaburzeń psychicznych to długotrwały proces w przypadku hospitalizacji, która może trwać co najmniej kilka tygodni, ważna jest nie tylko profesjonalna opieka specjalistów, lecz także sprzyjające otoczenie. W nowym szpitalu psychiatrycznym Drewnica w podwarszawskich Ząbkach pacjenci mają nie tylko komfortowe warunki leczenia i pobytu, ale pod opieką profesjonalistów odzyskują równowagę zachwianą przez choroby.

Nowa jakość

Szpital „Drewnica” jest największym ośrodkiem leczenia zaburzeń psychicznych na terenie prawobrzeżnej Warszawy oraz powiatu wołomińskiego. Opieką obejmuje ok. 750 tys. mieszkańców.

Jego historia sięga 1903 r., kiedy Warszawskie Towarzystwo Pomocy Lekarskiej i Opieki nad Umysłowo Chorymi zakupiło położone we wsi baraki i zaadaptowało je do celów leczniczych. Zakład cały czas się rozbudowywał i prowadził leczenie w ramach m.in. oddziałów: ogólnopsychiatrycznych, rehabilitacji psychiatrycznej, poradni zdrowia psychicznego i zespołu leczenia środowiskowego. W 1998 r. uzyskał osobowość prawną i od tego czasu podlega Samorządowi Województwa Mazowieckiego.

Pogarszające się warunki leczenia i jednocześnie konieczność zapewnienia mieszkańcom dostępu do specjalistycznej opieki psychiatrycznej przyczyniły się do powołania spółki Mazowiecki Szpital Wojewódzki „Drewnica”. Jej głównym celem było wybudowanie nowego szpitala psychiatrycznego w Ząbkach. Dzięki realizacji projektu „Poprawa funkcjonowania efektywności kosztowej leczenia psychiatrycznego w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim Drewnica” (o wartości przekraczającej 137 mln zł) pod koniec października 2018 r. szpital rozpoczął działalność w nowej siedzibie. Placówka rocznie realizuje ok. 4 tys. świadczeń stacjonarnych i udziela ok. 25 tys. porad ambulatoryjnych.

Katalizator zmian

Jest to jedna z najważniejszych i największych inwestycji związanych z lecznictwem psychiatrycznym w Polsce. Obiekt jest innowacyjny, funkcjonalny i proekologiczny – podkreśla Roman Jędrzejczak, prezes zarządu Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego Drewnica Sp. z o.o.

Działa tutaj 9 oddziałów: pięć ogólnopsychiatrycznych wraz z oddziałem klinicznym, psychogeriatryczny, rehabilitacji, leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych, dzienny psychiatryczny rehabilitacyjny. Ponadto funkcjonuje tutaj izba przyjęć, poradnia zdrowia, zespół leczenia środowiskowego, pracownie diagnostyczne i gabinet stomatologiczny. Na chorych czeka 280 łóżek oraz 25 miejsc na oddziale dziennym.

Leczenie zaburzeń psychicznych musi być połączone ze stymulowaniem aktywności, które również wywierają lecznicze działanie. Dlatego na oddziałach oprócz sal dla pacjentów, jadalni i gabinetów lekarskich urządzono świetlice, pokoje terapeutyczne, sale terapii ruchowej oraz terapii np. plastycznej i muzycznej. Takie zaplecze znacznie ułatwia systematyczną rehabilitację psychiatryczną i ruchową chorych. – Stworzyliśmy pacjentom godne warunki leczenia i rehabilitacji. Sale są przestronne, jedno-, dwu- i trzyosobowe, co daje naszym podopiecznym poczucie komfortu i intymności. Dzięki monitoringowi i elektronicznej kontroli dostępu pacjenci są bezpieczniejsi – mówi Roman Jędrzejczak. – Także lekarze i terapeuci cieszą się znacznie większym komfortem pracy. Wystarczająca liczba pomieszczeń pozwala m.in. na prowadzenie indywidualnych rozmów.

Terapia ma wiele twarzy

Duża powierzchnia budynku i przestrzeń umożliwiły rozszerzenie oferty terapeutycznej. W nowym Centrum Rehabilitacji są doskonałe warunki do organizacji różnych zajęć, np. kulinarnych, filmowych. – Prowadzą je instruktorzy terapii zajęciowej dla chętnych ze wszystkich oddziałów. Chorzy mogą rozwijać swoje zainteresowania, uczyć się nowych umiejętności – dodaje prezes Jędrzejczak.

Możliwe jest teraz organizowanie spotkań, uroczystości czy koncertów. Ułatwia to integrację, pokonanie bariery izolacji i wymusza aktywność pacjentów. Większa przestrzeń zapobiega też nasilaniu się agresji. Do celów terapeutycznych wykorzystywany jest również ogród znajdujący się na terenie szpitala. Pacjenci mają do dyspozycji altanę i siłownię zewnętrzną. Organizowane są spotkania przy grillu, zawody sportowe. Chorzy chętnie spotykają się z rodzinami, a także z pacjentami z innych ośrodków udzielających wsparcia osobom z zaburzeniami psychicznymi.

Siłownia zewnętrzna na terenie szpitala, fot. MZW „Drewnica”

Ogród z altaną przed szpitalem, fot. MZW „Drewnica”

Sala muzyczna w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, fot. MZW „Drewnica”

Sala konferencyjna w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, fot. MZW „Drewnica”

Sala rehabilitacyjna w Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, fot. MZW „Drewnica”

W Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, „fot. MZW „Drewnica”

W Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, „fot. MZW „Drewnica”

W Mazowieckim Szpitalu Wojewódzkim „Drewnica”, „fot. MZW „Drewnica”

Parking dla niepełnosprawnych przed Mazowieckim Szpitalem Wojewódzkim „Drewnica”, fot. MZW „Drewnica”

Mazowiecki Szpital Wojewódzki „Drewnica” Sp. z o.o. – nowe warunki i jakość leczenia chorób psychiatrycznych, fot. MZW „Drewnica”

Eko szpital

Kluczowe w działalności placówki są oczywiście warunki prowadzenia terapii osób chorych, odpowiadające standardom XXI w. Ciekawym aspektem jest także techniczne funkcjonowanie szpitala. Duża część wykorzystywanej tu energii cieplnej pochodzi ze źródeł odnawialnych. W zimie używa się energii słonecznej pobranej i zmagazynowanej latem. Z kolei zimą gromadzone jest zimne powietrze do klimatyzowania pomieszczeń w lecie. Założone w salach ogrzewanie podłogowe zapewnia równomierny rozkład ciepła energii cieplej, gwarantując komfort cieplny pacjentom i pracownikom. Oświetlenie oparte jest na energooszczędnej technologii LED, a wszystkie okna mają wysoki współczynnik izolacyjności termicznej.

To nie koniec proekologicznych rozwiązań. Do końca kwietnia 2020 r. na terenie szpitala zainstalowanych zostanie 1760 paneli fotowoltaicznych generujących energię elektryczną, w ramach projektu dofinansowanego z programu regionalnego.

Ten nowoczesny, funkcjonalny i – co najważniejsze – bardzo potrzebny szpital, jest kroplą w morzu potrzeb tego obszaru ochrony zdrowia. Polską psychiatrię dotyka ogromne niedoinwestowanie. Aż trudno w to uwierzyć, ale Drewnica jest pierwszym w Polsce – od przeszło 80 lat – szpitalem psychiatrycznym, który został wybudowany od podstaw.

Mazowiecki Szpital Wojewódzki Drewnica jest modelowym przykładem, jak powinny wyglądać tego typu placówki. A może dzięki inwestycji, będą podejmowane szersze działania na rzecz promocji tej dziedziny zdrowia – a Polacy, zaczną bardziej dbać o zdrowie psychiczne.

Osoby zmagające się z problemami psychicznymi bardzo często starają się ukrywać przed światem swoje problemy. Boją się braku tolerancji, stygmatyzacji i „łatki”, że człowiek z zaburzeniami jest kimś gorszym, nieprzydatnym. Niestety, nadal powszechne są krzywdzące opinia, że stwarzają zagrożenie dla siebie, swojego otocznia, a w szczególności dla ogółu społeczeństwa. A przecież choroba psychiczna może dotknąć każdego, bez względu na płeć, rasę, status społeczny czy aktywność zawodową.

Wierzchołek góry lodowej

Z raportu o stanie zdrowia Europejczyków („Health at a glance: Europe 2018 Zdrowie i opieka zdrowotna w zarysie: Europa), wydanego przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OEDC) we współpracy z Komisją Europejską, wynika, że w krajach Unii Europejskiej w 2016 r. co szósta osoba cierpiała na jakiegoś rodzaju zaburzenia psychiczne, co w sumie daje 84 mln mieszkańców. Najczęściej występują zaburzenia lękowe, z którymi zmagało się 25 mln Europejczyków (czyli 5,4% populacji UE), natomiast 21 mln (czyli 4,5%) miało depresję lub stany depresyjne. Na trzecim miejscu znalazły się osoby zmagające się z uzależnieniem od alkoholu lub narkotyków, na które – jak podaje raport – chorowało 11 mln. Natomiast ciężkie choroby psychiczne, takie jak zaburzenia afektywne dwubiegunowe, dotykały prawie 5 mln ludzie (czyli ok 1% mieszkańców UE), a schizofrenia 1,5 mln osób.

Jak zatem wypada Polska na tle innych krajów Unii Europejskiej? Pod względem występowania zaburzeń psychicznych znaleźliśmy się dopiero na 26. miejscu (czyli trzecim od końca). W Polsce odsetek osób z zaburzeniami psychicznymi w 2016 r. wyniósł niespełna 14,9% populacji, podczas gdy np. w Finlandii czy Holandii przekroczył poziom 18,5%. Nie powinno jednak napawać nas to optymizmem, ponieważ taki „wynik” wskazuje na ogromne potrzeby sektora psychiatrycznego zarówno w Polsce, jak i w krajach należących do wspólnoty.

Warto jednak zwrócić uwagę, że są to dane szacunkowe, opracowane na podstawie publicznie dostępnych danych. Czyli dotyczą tylko osób, które korzystały z publicznego systemu ochrony zdrowia, ponieważ takim informacjami dysponuje Główny Urząd Statystyczny.

Jak łatwo się domyślić, realna liczba osób zmagających się z problemem chorób psychicznych, jest znacznie większa. Bowiem niektóre osoby korzystają z prywatnej opieki lub – co jest bardziej prawdopodobne – nigdy nie trafią do specjalisty.

A jakie możliwości leczenia mają osoby z zaburzeniami w naszym regionie? Na Mazowszu działa 10 szpitali zajmujących się leczeniem zaburzeń psychicznych, dla których właścicielem lub założycielem jest Województwo Mazowieckie. Prowadzone są w nich łącznie 73 oddziały o profilu psychiatrycznym oraz 37 poradni, w tym 11 dla dzieci i młodzieży.

Andrzej Szoszkiewicz

Paulina Gutowska-Jarosz