Odmularka – podwójny ekologiczny zysk

Odmularka, czyli urządzenie zaprojektowane w efekcie współpracy firmy Łukomet Profesjonalne Systemy Nawadniania z Instytutem Technologiczno-Przyrodniczym w Falentach Oddział w Warszawie, ma szansę przynieść przełom w sektorze rekultywacji zbiorników wodnych. Dlaczego?

Zbiorniki wodne, takie jak stawy czy kanały, do których spływają zanieczyszczone związkami chemicznymi wody, są zagrożone rozwojem glonów, w tym niebezpiecznych dla zdrowia ludzi sinic. Z drugiej strony odkładające się na dnie osady zawierają cenne składniki chemiczne, takie jak fosfor, azot, potas, magnez czy węgiel, które mogą być wykorzystane jako wysokowartościowe nawozy organiczne. – W polskich zbiornikach wodnych zalegają miliony ton osadów dennych o wartości nawozowej porównywalnej z gnojowicą. Jednocześnie nie było do tej pory urządzenia, które pozwoliłoby wydobywać je bez naruszenia struktury przydennej warstwy akwenu i nadmiernego wybierania wody. Wszystko wskazuje na to, że opracowane przez nasz zespół urządzenie poradzi sobie z tymi problemami – mówi prof. Krzysztof Wierzbicki z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego (ITP). Rozwiązanie wypracowane przez Łukomet i ITP przynosi dwie zasadnicze korzyści – z jednej strony skuteczniej niż dotychczasowe metody oczyści zbiorniki wodne, z drugiej – wydobyte osady denne pozwoli wykorzystać do nawożenia pól w rolnictwie.

Jak działa odmularka

Prototyp odmularki, bo o niej tu mowa, wydobywa zalegającą na dnie kanałów, zbiorników retencyjnych, jezior oraz stawów rybnych masę organiczną, jednocześnie przyczyniając się do oczyszczenia akwenu. Urządzenie składa się z trzech współpracujących ze sobą części. Są nimi szufla zbierająca osad, katamaran (platforma) z agregatem prądotwórczym i skrzynką sterowniczą oraz wciągarka linowa napędzana silnikiem hydraulicznym.

Katamaran (platforma) z agregatem prądotwórczym – jeden z komponentów odmularki, fot. Łukomet

Szufla odmularki może się zanurzyć na głębokość do 3 metrów, fot. Łukomet

Odmularka skuteczniej niż dotychczasowe metody będzie oczyszczać zbiorniki wodne, fot. Łukomet

Najważniejszym elementem tego układu jest szufla – na niej znajdują się cztery elektryczne pompy śrubowe, których zadaniem jest bezzmąceniowe urabianie i pompowanie pod wysokim ciśnieniem nawet bardzo gęstego mułu czy szlamu o półpłynnej konsystencji. Szufla skrawa warstwę osadu o szerokości 1 m i grubości około 0,23 m. Po dnie zamulonego zbiornika przemieszcza się na dwa sposoby. W pierwszym przesuwa ją zamontowany na ciągniku wysięgnik z przyciągarką, którą napędza prąd z sieci elektrycznej lub silnik hydrauliczny zasilany z agregatu znajdującego się na lądzie. W drugim szuflę przemieszczają pływaki z katamaranu, na których oprócz wciągarek umożliwiających precyzyjne ustalenie głębokości pracy urządzenia znajduje się agregat prądotwórczy zasilający pompy. W tym przypadku platformę z pływakami ciągnie samochód terenowy/traktor.

Przyciągarka bardzo powoli przesuwa po dnie szuflę i pływający nad nią pływak. Wybierany z dna muł jest przepompowywany na brzeg, na odległość do około 800 m, przy użyciu węża. Szufla może być zanurzona do głębokości 3 metrów. W ciągu godziny wydobywa 8,6 m3 mułu.

Zaletą odmularki jest to, że zawirowania wody powstałe podczas pompowania są nieznaczne. Nie dochodzi więc do wtórnego zanieczyszczenia osadami. Urządzenie zostało opracowane w ramach projektu „Innowacyjna technologia wydobywania osadów dennych z zastosowaniem ich do nawożenia”.

Zielone światło

Przed firmą Łukomet i naukowcami z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego stoi teraz zadanie opracowania projektu urządzenia zgodnie z wzorem użytkowym, przeprowadzenia badań w terenie, dokonania ewentualnych poprawek konstrukcyjnych i wdrożenia do produkcji. – Na razie zgłosiliśmy dwa wzory użytkowe i patent oraz dokonaliśmy zgłoszenia patentowego na nawóz organiczno-mineralny z osadami dennymi. W celu dalszego rozwoju technologii wydobywania, produkcji i sprzedaży nawozów organicznych w skali kraju niezbędne jest kolejne dofinansowanie – przyznaje prof. Krzysztof Wierzbicki. – Uważamy, że Łukomet może wykonywać urządzenia do odmulania o różnych parametrach roboczych i możliwościach ich zastosowania na zamówienie zarówno polskich, jak i zagranicznych kontrahentów – dodaje dr hab. inż. Andrzej Eymontt z Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego.

W planach jest także wykonanie samojezdnego urządzenia przemieszczającego się za pomocą dwóch napędów ślimakowych, co może być interesującym rozwiązaniem dla właścicieli stawów rybnych i użytkowników jezior

Innowacyjna technologia odmulania zbiorników wodnych jest nowością w skali światowej! Warto dać jej szansę na rodzimym rynku. Zapalić zielone światło.

Agata Rokita

Firma Łukomet Profesjonalne Systemy Nawadniania od 1989 r. projektuje i produkuje urządzenia oraz akcesoria umożliwiające zbudowanie systemów nawadniających, oferuje kompleksowe linie maszyn stanowiących profesjonalny sprzęt do nawadniania pól uprawnych, sadów oraz innych terenów rolniczych. W tym segmencie opracowała około 100 różnego typu urządzeń, jak m.in. deszczownie, odżelaziacz, filtry piaskowo-żwirowe, łukospływ, różnego rodzaju pompy elektryczne itp.