Ratusz w Sierpcu w nowej odsłonie

Po 50 latach istnienia Muzeum Wsi Mazowieckiej zyskało nowy impuls do rozwoju. Jego pierwsza siedziba, czyli zabytkowy sierpecki ratusz, przeszedł gruntowny remont i modernizację. W historycznych murach zagościła nowoczesność, a kulturalno-edukacyjna misja placówki jest dziś realizowana z większą intensywnością i wszechstronnością.

Utworzone w 1971 r. Muzeum Etnograficzne w Sierpcu otrzymało w pierwszych latach swojego istnienia dwa pomieszczenia w ratuszu, który wówczas był jeszcze własnością miasta Sierpc. Gdy w 1990 r. dyrekcja i administracja muzeum przeniosły się do nowej siedziby, tj. dworu z Bojanowa na terenie skansenu, stara już w całości mogła służyć jako przestrzeń ekspozycyjna.

Przez lata ratusz był miejscem wystaw czasowych oraz działań edukacyjnych skierowanych zarówno do mieszkańców miasta, jak i gości odwiedzających placówkę. Jednak w ostatnich latach zmieniły się wymogi dotyczące dostępności oraz bezpieczeństwa zbiorów, a naruszony zębem czasu budynek wymagał gruntownego remontu. Na szczęście dzięki m.in. funduszom europejskim w starym ratuszu znowu kwitnie aktywność – zarówno wystawiennicza, jak i edukacyjna.

Pół wieku tradycji w ratuszu w Sierpcu

Piękny klasycystyczny zabytek stojący przy centralnym placu Sierpca jest jedną z jego wizytówek. Postawiony w połowie XIX w., przez ponad sto lat był siedzibą władz miasta. W tym czasie utrzymywano go w dobrym stanie technicznym, ale przecież nawet najlepiej zadbany budynek w końcu trzeba poddać renowacji.

Tym bardziej że coraz istotniejszy stawał się też drugi powód inwestycji, czyli konieczność dostosowania siedziby do wymogów współczesności. – Zmieniły się zasady udostępniania obiektów muzealnych, a przede wszystkim przystosowania do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Ważne było również to, że budynek długo nie był remontowany, a nasze sale wystawiennicze po prostu nie spełniały już wymogów prezentowania cennych obiektów muzealnych. Chodziło zarówno o zabezpieczenie przed kradzieżą, zniszczeniem, jak i przeciwpożarowe – tłumaczy Joanna Szewczykowska, kierownik Działu Upowszechniania i Promocji w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Dzięki inwestycjom udało się osiągnąć wszystkie cele.

Remont ratusza: nowe funkcje i wygląd

Ratusz należy do najcenniejszych zabytków miasta i powiatu. W projekcie udało się nie tylko poprawić jego stan techniczny, ale również przywrócić pierwotny układ i kolorystykę pomieszczeń. Jest to korzystne dla funkcji budynku. Na przykład większy hol wejściowy umożliwił umiejscowienie w nim recepcji, punktu informacyjnego i kasy muzeum.

Ważna w remoncie była wymiana stolarki okiennej i drzwiowej oraz dachu. Nowym elementem wyposażenia jest winda osobowa, dzięki której wszystkie poziomy muzeum są dostępne również dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Nie jest to zresztą jedyne udogodnienie. Inne to bezprogowe wejście do budynku czy dostosowane do ich potrzeb toalety.

Remont stworzył też okazję do powrotu na należne miejsce dzwonu, który przez lata znajdował się w magazynie. Na ratuszowej wieży wisiał on od początku istnienia budynku aż do poprzedniego remontu.

Dzięki inwestycji poprawiła się nie tylko funkcjonalność obiektu dla zwiedzających, ale również dla pracowników. Jeden z pokoi na parterze został przeznaczony na pomieszczenie socjalne z aneksem kuchennym.

Wystawy rozmaitości

Wyremontowane sale na piętrze są teraz wyposażone w profesjonalny sprzęt wystawienniczy: gabloty, podesty, system wieszania obrazów i odpowiednie oświetlenie. A przede wszystkim w instalację pozwalającą na utrzymanie odpowiedniej wilgotności i temperatury powietrza, instalację przeciwpożarową i system antywłamaniowy. Dzięki nim można dziś sprowadzać do Sierpca eksponaty z innych muzeów czy instytucji, co wcześniej z powodu niewystarczającego bezpieczeństwa nie było możliwe. To szczególnie ważne, gdyż w ratuszu nie ma obecnie żadnej ekspozycji stałej, lecz wyłącznie czasowe, które powstają zarówno ze zbiorów wypożyczonych, jak i własnych. – Na przykład obecnie mamy wystawę, na której prezentujemy nasze zbiory z dziedziny ceramiki. Do tej pory były zdeponowane w magazynach, ponieważ nie wszystkie odpowiadają ekspozycji związanej z wsią –wyjaśnia Joanna Szewczykowska.

Prelekcje, warsztaty, spotkania

Jednak ratusz to nie tylko wystawy. Pełni też funkcje edukacyjne. – Na parterze mamy salę ze sprzętem multimedialnym, w której organizujemy warsztaty i spotkania. Istniała ona już wcześniej, odbywały się w niej różne wydarzenia, lecz z powodu braku odpowiedniego wyposażenia mieliśmy dość ograniczone możliwości – mówi Joanna Szewczykowska.

To już przeszłość. Do wyremontowanej sali zakupiono krzesła, mobilne składane stoły oraz sprzęt multimedialny. Przestrzeń w zależności od potrzeb można dowolnie aranżować. Sala jest połączona z pracownią plastyczną, gdzie prowadzone są warsztaty.

Obecnie w ratuszu odbywa się cykl wykładów oraz warsztatów. Te pierwsze obejmują rozmaitą tematykę – od historii (w tym Sierpca i jego zabytków), przez historię sztuki, antropologię, ekologię, po kulturę i sztukę innych krajów (np. ostatnio Japonii). Natomiast te drugie towarzyszą wystawom czasowym, stanowiąc ich dopełnienie i umożliwiając zrozumienie kontekstu prezentowanych eksponatów.

Nowoczesne wyposażenie i różnorodna oferta znacząco wpłynęły na liczbę gości, którzy odwiedzają ten oddział muzeum. W porównaniu z okresem przed projektem wzrost wyniósł ok. 35 proc.

Marek Rokita

Projekt: Wzrost regionalnego potencjału turystycznego poprzez modernizację i adaptację na cele kulturalno-edukacyjne zabytkowego budynku ratusza w Sierpcu. Wartość projektu: ok. 3,5 mln zł. Dofinansowanie z UE: ok. 783 tys. zł

Jakie korzyści przyniosła realizacja projektu?

• uratowanie cennego zabytku, co przyczyniło się do wzrostu atrakcyjności miasta i regionu
• poprawa warunków wystawienniczych umożliwiająca eksponowanie najcenniejszych zabytków ze zbiorów muzeum, a także współpracę z innymi placówkami muzealnymi
• przystosowanie obiektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
• poszerzenie oferty edukacyjnej placówki
• wzrost zainteresowania ofertą muzeum zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców Sierpca.