15. Forum Rozwoju Mazowsza. Przyszłość dzieje się dziś
8 października 2025 r. Stadion Legii w Warszawie stał się miejscem rozmów o tym, jak fundusze europejskie realnie wpływają na życie mieszkańców. Jubileuszowe, 15. Forum Rozwoju Mazowsza – po raz pierwszy w formule ogólnopolskiej – zgromadziło 1842 uczestników stacjonarnych i 1426 online. Na miejscu zaprezentowało się 56 partnerów i towarzyszące im instytucje – łącznie 91 organizacji, które wypełniły przestrzeń stadionu stoiskami, warsztatami i prezentacjami projektów.
W tym roku szczególną rolę odegrali partnerzy strategiczni Forum: Centrum Nauki Kopernik, Koleje Mazowieckie – KM sp. z o.o. oraz Mazowiecki Szpital Bródnowski sp. z o.o. Ich udział pokazał, jak ważna w budowaniu nowoczesnego, spójnego regionu jest współpracy między nauką, transportem i ochroną zdrowia.
Patronatem honorowym objęli Forum: Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce oraz Europejski Komitet Regionów.
Na Forum można było spotkać przedstawicieli administracji, nauki, biznesu i organizacji społecznych z całego kraju. W tym roku uczestniczyli w nim po raz pierwszy reprezentanci aż ośmiu województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego, podlaskiego, podkarpackiego, śląskiego, warmińsko-mazurskiego i wielkopolskiego.
Fundusze, które przekładają się na życie
Otwarcie 15. Forum Rozwoju Mazowsza – Forum Funduszy Europejskich połączyło refleksję nad osiągnięciami z rozmową o wyzwaniach, jakie stoją przed regionem i całą Europą. W inauguracji wzięli udział przedstawiciele samorządu województwa, Sejmiku Województwa Mazowieckiego oraz Komisji Europejskiej.
Wydarzenie otworzyli wspólnie: dyrektor Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Ilona Soja-Kozłowska, marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik, wicemarszałek Wiesław Raboszuk, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Marcin Podsędek oraz Sebastian Gojdź, przedstawiciel Komisji Europejskiej z Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO).
Podczas otwarcia mówiono o roli współpracy między regionami, znaczeniu polityki spójności i potrzebie dalszego wzmacniania dialogu europejskiego. Podkreślano, że Mazowsze – jako Europejski Region Przedsiębiorczości 2025 – łączy dynamiczny rozwój gospodarczy z troską o ludzi i środowisko.
Debata „Siła współpracy i europejskiej odpowiedzialności”
Pierwsza, horyzontalna debata pn. „Siła współpracy i europejskiej odpowiedzialności” rozpoczęła część merytoryczną Forum. Dyskusję moderował Marcin Wajda, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.
W rozmowie uczestniczyli przedstawiciele regionów z Polski i Europy: Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego; Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego; Andrzej Halicki, poseł do Parlamentu Europejskiego; Sari Rautio, przewodnicząca Grupy Europejskiej Partii Ludowej w Komitecie Regionów; Marta Mariño Regueiro, dyrektor generalna ds. samozatrudnienia i gospodarki społecznej regionu Galicja w Hiszpanii; oraz Denis Ranogajec, dyrektor operacyjny Centrum Przedsiębiorczości regionu Krapina-Zagorje w Chorwacji.
Dyskusja dotyczyła przyszłości polityki spójności po 2027 r. i roli regionów w budowaniu konkurencyjnej, ale solidarnej Europy. Zwracano uwagę, że rosnąca centralizacja decyzji w Unii może osłabić skuteczność programów rozwojowych i zniechęcić społeczności lokalne do zaangażowania. Spójność nie jest przeciwieństwem konkurencyjności – to jej warunek. Silne regiony to silna Europa.
Rozmówcy podkreślali, że przyszłość polityki spójności zależy od utrzymania silnej roli samorządów, które najlepiej rozumieją potrzeby mieszkańców i potrafią reagować na zmiany szybciej niż administracja centralna. Przewagę buduje się inwestycjami w ludzi i lokalne sieci współpracy, a nie wyłącznie w infrastrukturę. Ważnym wątkiem była też wiarygodność i język komunikacji o funduszach – bez prostego, zrozumiałego przekazu trudno budować zaufanie obywateli do wspólnej Europy.
– Polityka spójności to nie tylko przepływ funduszy, ale fundament Unii – proces, który pozwala regionom rozwijać się we własnym tempie, ale we wspólnym kierunku – podsumował Adam Struzik, marszałek Mazowsza.
Wniosek był jednoznaczny: spójność i konkurencyjność nie muszą się wykluczać, jeśli decyzje o rozwoju pozostaną jak najbliżej ludzi i ich codziennych potrzeb.
Debata „Smart Region – rozwiązania dla zrównoważonego rozwoju”
Druga debata Forum, „Smart Region: rozwiązania dla zrównoważonego rozwoju”, była poświęcona cyfrowej transformacji Mazowsza. Dyskusję poprowadził Jakub Tołkaczewski z Centrum Nauki Kopernik, a wśród panelistów znaleźli się przedstawiciele administracji, nauki i biznesu: Mariusz Frankowski, wojewoda mazowiecki; Weronika Wesołowska z Polskiego Funduszu Rozwoju; Rafał Rosiński, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji; prof. Hanna Godlewska-Majkowska ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Adam Piotrowski, prezes Vigo Photonics.
Rozmowa dotyczyła praktycznych aspektów cyfryzacji i roli nowych technologii w samorządach. Podkreślano, że transformacja zaczyna się lokalnie – to samorządy testują rozwiązania, które później stają się standardem. Wskazywano przykłady projektów ułatwiających komunikację z mieszkańcami, zwiększających przejrzystość działań i poprawiających komfort życia.
Dużo uwagi poświęcono też bezpieczeństwu i edukacji cyfrowej: ochronie danych, przeciwdziałaniu wykluczeniu osób starszych oraz budowaniu współpracy między sektorem publicznym, nauką i biznesem. Wspólny wniosek był jeden – smart region to nie ten, który ma najwięcej technologii, lecz taki, w którym technologia realnie wspiera mieszkańców.
Debata „Nie ma przyszłości bez tradycji. Rzemiosło w erze Przemysłu 5.0”
Debata „Nie ma przyszłości bez tradycji. Rzemiosło w erze Przemysłu 5.0” pokazała, że w epoce automatyzacji i sztucznej inteligencji człowiek – z wiedzą i umiejętnościami – pozostaje w centrum procesu tworzenia. Dyskusję moderował Piotr Wiatrowski, główny specjalista w Departamencie Innowacyjności i Komunikacji Urzędu Patentowego RP.
W rozmowie uczestniczyli: Magdalena Targońska, zastępca dyrektora Departamentu Organizacji ds. Zakupów Wspólnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie; dr Ilona Iłowiecka-Tańska, dyrektor innowacji Centrum Nauki Kopernik; prof. Jan Klimek, prezes Związku Rzemiosła Polskiego; Mirosław Dziedzicki, dyrektor Zespołu Szkół Drzewnych i Leśnych w Garbatce-Letnisku; oraz dr Andrzej Stępnikowski, kierownik Grupy Badawczej ds. Innowacyjności i Przedsiębiorczości w Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Technologii Eksploatacji.
Eksperci zgodzili się, że rzemiosło oparte na indywidualnym podejściu i jakości zyskuje nowe znaczenie w świecie przemysłu 5.0. Technologie nie zastępują ludzkiej pracy, lecz ją uzupełniają, dając narzędzia do tworzenia lepszych i bardziej zrównoważonych produktów. Ważnym wątkiem była edukacja i odbudowa prestiżu zawodów rzemieślniczych. Szkoły branżowe i warsztaty, współpracujące z przedsiębiorstwami, powinny być miejscem, gdzie młodzi uczą się łączyć rzemiosło z cyfrowymi narzędziami projektowania. Siłą rzemiosła jest połączenie głowy, rąk i technologii – tak, by nowoczesność służyła człowiekowi, a nie go zastępowała.
Debata „Medycyna przyszłości: czy wszyscy będziemy pacjentami 2.0”
Nowe technologie, sztuczna inteligencja i genetyka coraz śmielej wchodzą do medycyny. O tym, jak zmieniają sposób leczenia, organizację pracy w szpitalach i relację lekarz–pacjent, rozmawiali uczestnicy panelu „Medycyna przyszłości: czy wszyscy będziemy pacjentami 2.0”. Dyskusję moderował prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. inż. Marcin Sobczak, prorektor ds. nauki i transferu technologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. W debacie uczestniczyli: prof. dr hab. n. med. Mirosław Ząbek, kierownik Interwencyjnego Centrum Neuroterapii w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim; dr inż. Ewa Janczar, członkini zarządu ds. cyfryzacji Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego; dr n. o zdr. inż. Łukasz Bruski, prezes Centrum Słuchu i Mowy; prof. dr hab. n. med. Maciej Słodki, rektor Akademii Mazowieckiej w Płocku; dr n. chem. Sebastian Grzyb, rektor Wyższej Szkoły Inżynierii i Zdrowia w Warszawie oraz Jakub Adamski z Biura Rzecznika Praw Pacjenta.
Rozmowa dotyczyła tego, jak AI, robotyka i telemedycyna wpływają na diagnostykę, leczenie i zarządzanie placówkami. Cyfrowe rozwiązania usprawniają procesy i przyspieszają decyzje, ale nie zastąpią empatii i kontaktu z pacjentem. Wspólny ton debaty był jasny: technologia ma pomagać człowiekowi, a nie go zastępować. Jednocześnie zwracano uwagę na nowe kompetencje po obu stronach – personel musi rozumieć dane i współpracować z systemami cyfrowymi, a pacjenci świadomie korzystać z narzędzi wspierających zdrowie. Istotne są także bezpieczeństwo danych i etyczne wykorzystanie AI.
Wniosek: medycyna przyszłości to nie tylko rozwój technologii, ale przede wszystkim nowe podejście do pacjenta. Połączenie nauki, technologii i wrażliwości sprawia, że leczenie jest skuteczniejsze i naprawdę skoncentrowane na człowieku.
Debata „Jak wykorzystać doświadczenie Baby Boomers i energię pokolenia Z – międzypokoleniowy transfer wiedzy”
W przedostatniej debacie uczestniczki rozmawiały o tym, jak współpracować w zespołach, w których spotykają się nawet cztery pokolenia – od Baby Boomers do Zetki. Jak sprawić, by różnice w sposobie pracy i komunikacji nie dzieliły, lecz budowały wartości? Temat ten podjęto w dyskusji „Jak wykorzystać doświadczenie Baby Boomers i energię pokolenia Z – międzypokoleniowy transfer wiedzy” prowadzonej przez Monikę Richardson. W dyskusji wzięły udział: Alicja Wejdner-Cichy z Konfederacji Lewiatan, Marta Kamińska z Centrum Nauki Kopernik, Zofia Przymus z Akademii Leona Koźmińskiego, Elżbieta Szymanik, zastępca dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych ds. EFS+, oraz Marta Białek-Graczyk, prezes Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę”.
Ekspertki podkreślały, że w dzisiejszych organizacjach współpracują osoby o bardzo różnych doświadczeniach, wartościach i oczekiwaniach wobec pracy. Sukces takiego zespołu zależy nie od struktury, ale od relacji, zaufania i otwartej komunikacji. Coraz więcej instytucji i firm dostrzega potencjał różnorodności wiekowej i wprowadza rozwiązania, które łączą doświadczenie starszych pracowników z cyfrowymi kompetencjami młodszych. Przykładem jest reverse mentoring, w którym osoby młodsze w zespole osoby uczą korzystania z nowych technologii starszych, a ci dzielą się w zamian wiedzą branżową i perspektywą.
Wspólnym wnioskiem było to, że różnice pokoleniowe mogą się stać siłą, jeśli pracodawcy budują kulturę wzajemnego szacunku. Młodsze pokolenia wnoszą świeżość i otwartość, starsze – stabilność i odpowiedzialność. Razem tworzą zespoły bardziej odporne, twórcze i gotowe do reagowania na zmiany.
Transfer wiedzy nie dzieje się sam – wymaga świadomego budowania relacji i wspólnych przestrzeni do działania. Różnorodność to nie problem, lecz zasób, który – jeśli jest mądrze wykorzystany – staje się motorem rozwoju i trwałej współpracy między pokoleniami.
Debata „Fałszywa rzeczywistość: AI i cyberbezpieczeństwo – gdzie leżą granice zaufania?”
Ostatnia debata dotyczyła wyzwań związanych z dezinformacją i rozwojem sztucznej inteligencji. Prowadził ją Grzegorz Sobótka, prezes SPartners sp. z o.o., a w gronie ekspertów znaleźli się: dr Karolina Małagocka z Akademii Leona Koźmińskiego, Jerzy Piotr Walczak z firmy SoftCream, dr hab. Jan Kozak z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG oraz Maciej Skorko z Centrum Nauki Kopernik.
Rozmowa zaczęła się od pytania, czym właściwie jest sztuczna inteligencja i jak bardzo wpływa na codzienność. Podkreślano, że nie myśli ona jak człowiek, ale potrafi go skutecznie naśladować – generując obrazy, głosy i treści nie do odróżnienia od prawdziwych. Coraz trudniej oddzielić fakty od fikcji, dlatego zaufanie staje się jednym z najcenniejszych zasobów.
Poszukiwano odpowiedzi na pytanie „co dalej?”. Walka z dezinformacją wymaga połączenia technologii, prawa i edukacji: narzędzi weryfikujących treści oraz udziału świadomych użytkowników, którzy rozumieją, jak działają algorytmy.
Wspólnym wnioskiem było to, że technologia nie jest zagrożeniem, dopóki człowiek zachowuje kontrolę i odpowiedzialność. Sztuczna inteligencja może wspierać rozwój i ułatwiać codzienne życie, ale to od ludzi zależy, czy pozostanie narzędziem, czy stanie się źródłem fałszywej rzeczywistości.
Warsztaty, pokazy i gra terenowa „Tropy Europy”
Równolegle z debatami odbywały się warsztaty, pokazy i konsultacje. Uczestnicy mogli sprawdzić, jak wykorzystywać fundusze w edukacji, ochronie zdrowia, innowacjach społecznych czy zielonych zamówieniach publicznych. Dużym zainteresowaniem cieszyła się gra terenowa „Tropy Europy” – uczestnicy odwiedzali specjalnie oznaczone punkty z zadaniami i zbierali pieczątki za poprawne odpowiedzi. Do zabawy dołączyło prawie 120 osób, a losowanie wyłoniło 30 zwycięzców, którzy odebrali atrakcyjne nagrody rzeczowe.
Przyszłość zaczyna się dziś
Forum Rozwoju Mazowsza – Forum Funduszy Europejskich pokazało, że przyszłość dzieje się tu i teraz – w regionach, które potrafią współpracować. Bez względu na temat – fundusze, technologie, zdrowie czy edukację – w centrum każdej rozmowy stał człowiek.
Mazowsze, jako Europejski Region Przedsiębiorczości 2025, udowodniło, że rozwój może być jednocześnie szybki, nowoczesny i odpowiedzialny. Bo przyszłość, o której mówiono na Forum, naprawdę zaczyna się dziś.
Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowali: Serwis Samorządowy Polskiej Agencji Prasowej, Dziennik Warto Wiedzieć, Radio Kampus, Portal #PetroNews, Puls Ciechanowa, Rembertów Bezpośrednio, Portal iOtwock.info, Tygodnik Regionalny 7 Dni, Przegląd Regionalny, Goniec, Internetowa Telewizja Informacyjna TV Ciechanów, Co za dzień, Radio Rekord, Telewizja Dami oraz Życie Żyrardowa.
Relacje z debat, wywiady z partnerami oraz wystąpienia można obejrzeć na stronie www.forumrozwojumazowsza.pl oraz na kanale YouTube Fundusze Europejskie dla Mazowsza.
Paulina Gutowska-Jarosz (MJWPU)