Test na grypę FluSensDx

Szybka, dokładna i prosta w obsłudze diagnostyka chorób to światowy trend w medycynie polski start-up SensDx opracował technologię, dzięki której wszedł do awangardy nowoczesnej diagnostyki. Testy umożliwiają uzyskanie precyzyjnej informacji o rodzaju rozwijających się dolegliwości, a następnie postawienie dokładnej diagnozy i podjęcie właściwej terapii.

Sercem tej technologii są opracowane przez specjalistów z SensDx ultraczułe elektrody, na które nakładane są wyselekcjonowane cząsteczki biologiczne. Dzięki temu w jednoznaczny sposób można zidentyfikować, jaka bakteria lub wirus jest przyczyną infekcji.

Czy to na pewno grypa?

Technologia została wykorzystana do opracowania testu, za pomocą którego możliwe jest wykrycie wirusów grypy we wczesnej fazie rozwoju.Grypa to jedna z najczęstszych i jednocześnie najniebezpieczniejszych chorób grożących poważnymi powikłaniami. Podjęcie właściwego leczenia jest tutaj kluczowe. Niestety, dotychczasowe metody laboratoryjne są czasochłonne i opóźniają postawienie właściwej diagnozy – mówi Tomasz Gondek, prezes zarządu SensDx.

Według Głównego Inspektoratu sanitarnego od 1 września 2018 r. do 15 marca 2019 r. zanotowano łącznie 3,4 mln zgłoszeń przypadków lub podejrzeń zachorowań na grypę i schorzenia grypopodobne. W tym czasie zmarło 108 osób, u których stwierdzono obecność wirusa grypy. Grypa powoduje zachorowania w każdej grupie wiekowej. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że rocznie może ona dotknąć 5-10% dorosłych i 20-30% dzieci. Choroba może prowadzić również do ciężkich powikłań, takich jak: wtórne bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, a nawet zapalenie mięśnia sercowego, mózgu i opon mózgowych. – Poprawne rozpoznanie przyczyn zakażenia pozwoli na skuteczną i precyzyjną terapię, co z kolei ograniczy niepotrzebne stosowanie antybiotyków w przypadku, kiedy infekcja ma podłoże wirusowe – dodaje Tomasz Gondek.

Planowo i konsekwentnie

Kluczem do sukcesu jest liczący 70 osób interdyscyplinarny zespół specjalistów z takich dziedzin, jak: biotechnologia, chemia, elektrochemia, elektronika czy informatyka. Konieczna jest wiedza również z ochrony własności intelektualnej i komercjalizacji technologii. Istotnym elementem w strukturze firmy jest laboratorium badawczo-rozwojowe. – Fazę testową naszych produktów przeprowadzamy we własnym laboratorium – podkreśla Tomasz Gondek.

Start-up prowadzi działalność w kilku miastach. Główna siedziba mieści się w Warszawie, prace nad testami prowadzone są we Wrocławiu (laboratoria elektroniczne, gdzie powstaje czytnik i aplikacja oraz ulokowane są linia technologiczna, design, marketing i rozwój biznesu) oraz w Gdańsku (laboratoria biotechnologiczne i chemiczne).

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

W laboratorium firmy SensDx we Wrocławiu, fot. Tomasz Pietrzyk

Na dynamiczny rozwój firmy wpłynęły fundusze zdobyte w ramach szerokiej puli dofinansowań, m.in. z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) i Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (projekt „Prace badawczo-rozwojowe nad innowacyjnym, ultraczułym, szybkim i tanim miniaturowym testem do wykrywania wirusa grypy – FLUSENSOR” dofinansowany w ramach działania 1.2 Działalność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw). – Dofinansowanie bardzo pomogło nie tylko w osiągnięciu obecnego etapu przedsięwzięcia, ale również w utwierdzeniu się, że zidentyfikowany został dobry pomysł na biznes – podsumowuje Tomasz Gondek.

Firma pozyskała strategicznego inwestora – grupę NEUCA, czołowego dostawcę produktów i usług na rynku medycznym w Polsce. Leki dystrybuowane przez grupę pochodzą od kilkuset najpoważniejszych producentów z całego świata.

Mimo stosunkowo krótkiego okresu działalności, SensDx został wyróżniony prestiżowymi tytułami – Architekta Innowacji „Pulsu Biznesu” i Orła Innowacji dziennika „Rzeczpospolita”.

FluSensDx – jak to działa?

Test FluSensDx jest prostą w użyciu metodą do wykrywania wirusów grypy. Składa się z trzech elementów: jednorazowego czujnika, czytnika i aplikacji na urządzenia mobilne, laptopy lub komputery stacjonarne. Jak to działa? Po włączeniu aplikacji i podpięciu urządzenia Mobi do komputera elektrodę wkładamy do urządzenia, pokrywamy jej powierzchnię buforem, zalewamy probówkę w 1/3 buforem, pobieramy wymaz z gardła, mieszamy z buforem w probówce i czekamy, aż cząsteczki się rozbiją. Następnie nanosimy kilka kropli próbki z wymazem na elektrodę i czekamy na wynik. Jeśli jest pozytywny, oznacza to obecność wirusa grypy w próbce wymazu. Otrzymany w formie cyfrowej wynik może zostać przesłany do wybranego odbiorcy lub archiwizowany w systemie.

Wyświetla się informacja o negatywnym (w przypadku choroby – pozytywnym) wyniku testu, fot. Tomasz Pietrzyk

Wyświetla się informacja o negatywnym (w przypadku choroby – pozytywnym) wyniku testu, fot. Tomasz Pietrzyk

Nanoszenie kilku kropli próbki z wymazem na elektrodę, fot. Tomasz Pietrzyk

Mieszanie wymazu z buforem w probówce, fot. Tomasz Pietrzyk

Wkładanie szczoteczki z wymazem pobranym z gardła do probówki, fot. Tomasz Pietrzyk

Przygotowanie próbówki – wlewanie buforu, fot. Tomasz Pietrzyk

Przygotowanie testu do użycia, fot. Tomasz Pietrzyk

Wkładanie elektrody do laptopa, fot. Tomasz Pietrzyk

Urządzenie Mobi jest podpinane do laptopa, fot. Tomasz Pietrzyk

Urządzenie Mobi, fot. Tomasz Pietrzyk

Test do wykrywania grypy FluSensDx, fot. Tomasz Pietrzyk

Test do wykrywania grypy FluSensDx, fot. Tomasz Pietrzyk

Produkt przeszedł pomyślnie walidację w laboratorium, następnie stworzony został prototyp. Po uzyskaniu certyfikatów dopuszczających do rynku w lipcu br. ruszyła produkcja. Firma buduje zautomatyzowaną linię, która pozwoli na wytworzenie dużej liczby testów.

Test w wydaniu multi

Oprócz szybkości uzyskania wyniku, czułości dużo wyższej niż w tradycyjnych testach – metoda SensDx idzie jeszcze dalej: umożliwia określanie wielu czynników chorobotwórczych (patogenów). Ta ostatnia cecha została wykorzystana w nowym produkcie – MultiSensDx do wykrywania 14 patogenów infekcji górnych dróg oddechowych. Pojawiające się tam stany zapalne są najczęstszą przyczyną zgłaszania się chorych do lekarza pierwszego kontaktu. Błędna diagnoza oraz brak prawidłowego leczenia mogą prowadzić do groźnych powikłań, do których zalicza się zapalenie płuc i oskrzeli. Trudności w dobraniu odpowiedniej terapii wynikają z tego, że źródłem zakażenia mogą być zarówno bakterie, jak i wirusy. Ponadto najczęściej w przypadku choroby, ze względu na osłabienie organizmu, za zakażenie odpowiedzialny jest więcej niż jeden patogen. Dotychczasowe wyniki pilotażu są bardzo obiecujące.

SensDx pracuje też nad czujnikami infekcji intymnych i urologicznych u ludzi oraz infekcji u koni i łososi, a także nad technologią, która wykrywa oporność na antybiotyki. Na dwa ostatnie projekty spółka otrzymała granty z NCBR.

Mniej antybiotyków

Rozwiązania zaproponowane przez start-up mają dużą szansę, by stać się narzędziem, jakiego obecnie brakuje w gabinetach lekarskich. Pomogą lekarzowi podjąć decyzję: jak ma przebiegać kuracja, jakie zapisać leki i na jak długo wystawić zwolnienie. Produkt przyczyni się do złagodzenia problemu odporności na antybiotyki spowodowanej m.in. zbyt częstym ich stosowaniem. Poprawne rozpoznanie przyczyn infekcji umożliwia precyzyjną terapię, to zaś pozwala ograniczyć stosowanie antybiotyków podawanych nie tylko przy podejrzeniu grypy. Bardzo często pacjenci leczeni są za pomocą antybiotyków, gdyż lekarze błędnie zdiagnozowali anginę bakteryjną. Tymczasem większość przypadków to angina wirusowa.

Najlepszą metodą jest więc właściwa i pewna diagnoza, która pozwala uniknąć stosowania antybiotyków w sytuacji wykrycia infekcji wirusowej.

Andrzej Szoszkiewicz

 Projekt „Prace badawczo-rozwojowe nad innowacyjnym, ultraczułym, szybkim i tanim miniaturowym testem do wykrywania wirusa grypy – FLUSENSOR” zdobył I miejsce w konkursie Lider Zmian w kategorii Firma – zdrowie.

Wyróżnienia w tej kategorii zdobyli:
Med&Life sp. z o.o. za realizację projektu „Wielofunkcyjny system do terapii i rehabilitacji fizykalnej wykorzystujący zaawansowane technologie ICT”
KF Niccolum sp. z o.o. za realizację projektu „Opracowanie technologii otrzymywania substancji chelatujących jony chromu i kobaltu, opartej na syntezie aktywnych biopolimerów”