Koleje Mazowieckie – nowe standardy

Dzięki Funduszom Europejskim, w tym m.in. wsparciu z Regionalnego Programu Operacyjnego, Koleje Mazowieckie weszły na nowe tory rozwoju. W konsekwencji podróżni jeżdżą szybciej, ciszej, nowocześnie i komfortowo.

Spółka Koleje Mazowieckie (KM) została powołana 29 lipca 2004 r., niecałe trzy miesiące po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Od tego czasu stała się w Polsce jednym z największych beneficjentów funduszy unijnych. Przez 15 lat zyskała łącznie prawie 2 mld zł dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) oraz Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ).

Tak duże wsparcie finansowe umożliwiło modernizację i wymianę taboru obsługującego 15 linii, na których kursują pociągi Kolei Mazowieckich. Już w perspektywie finansowej 2007-2013 łączna alokacja środków wyniosła ponad miliard złotych, a tabor spółki powiększył się o 73 pojazdy szynowe: 13 lokomotyw, 38 elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT) i 22 wagony piętrowe. Dzięki RPO WM zrealizowane zostały wówczas dwa projekty polegające na zakupie oraz modernizacji taboru. W ramach „Modernizacji elektrycznych zespołów trakcyjnych” unowocześniono aż 184 sztuki EZT, natomiast drugi projekt („Zakup 11 nowych, dwukabinowych lokomotyw elektrycznych”) powiększył flotę KM o lokomotywy typu push-pull (pchaj-ciągnij), pierwsze tego typu, jakie zaczęły kursować na polskich torach. Dzięki nim możliwa jest zmiana kierunku jazdy składu bez konieczności przepinania lokomotywy (objeżdżania składu). Wartość obu projektów wyniosła ponad 400 mln zł, z czego dofinansowanie przekroczyło 150 mln zł.

W nowych pociągach Kolei Mazowieckich pojedziemy nowocześnie i komfortowo, fot. Koleje Mazowieckie

W nowych pociągach Kolei Mazowieckich pojedziemy nowocześnie i komfortowo, fot. Koleje Mazowieckie

W nowych pociągach Kolei Mazowieckich pojedziemy nowocześnie i komfortowo, fot. Koleje Mazowieckie

Na to, jak pasażerowie oceniają ofertę Kolei Mazowieckich, mają wpływ – oprócz infrastruktury i taboru – również standardy obsługi pasażerskiej. O wspomnieniach z podróży pociągiem niejednokrotnie decyduje jakość pracy konduktorów, ich pomoc, życzliwe zainteresowanie, właściwa reakcja na nieprzewidziane, a czasem stresujące sytuacje. – W poprzedniej perspektywie finansowej Wydział Rozwoju Kadr i Spraw Socjalnych zrealizował również projekt szkoleniowy „Kolej na przyjazną kolej”, współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego, w którym wzięło udział prawie 1700 osób. Był on skierowany przede wszystkim do pracowników mających bezpośredni kontakt z podróżnymi. W ramach szkoleń oferowaliśmy naukę podstaw języka migowego, podstaw języka angielskiego w zakresie zwrotów i słownictwa skupionych wokół potrzeb podróżnego, profesjonalnej obsługi podróżnego, a także kontroli emocji i walki ze stresem. Ten ostatni cykl szkoleń był skierowany do maszynistów i pomocników maszynistów, natomiast pozostałe do kasjerów oraz informatorów, kierowników pociągów i konduktorów – tłumaczy Cezary Lewandowski, członek zarządu, dyrektor finansowy KM.

Nowe możliwości, nowa jakość

Koleje Mazowieckie nie zwalniają tempa. – W obecnej perspektywie udało się uzyskać dofinansowanie na rekordowo wysokim poziomie – mówi prezes Lewandowski. Łączna kwota pozyskanych środków finansowych w perspektywie 2014-2020 wynosi ok. 800 mln zł, z czego ponad 220 mln zł przyznano z RPO WM. Kwota otrzymana z programu regionalnego jest przeznaczona na realizację dwóch projektów: „Modernizacja 39 sztuk elektrycznych zespołów trakcyjnych” i „Zakup 6 sztuk nowych pięcioczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych”. Z efektów pierwszego z nich, o wartości prawie 200 mln zł, już korzystają podróżni. – To był naprawdę ważny krok w zakresie podnoszenia standardów podróży. Każdy z 39 pojazdów posiada m.in.: klimatyzację przedziałów pasażerskich, komfortowe i wyciszone wnętrze, nowe okna, podłogi, ściany i wygodne fotele. Do dyspozycji podróżnych są też nowoczesne toalety z zamkniętym obiegiem (co jest dobre dla środowiska). Pasażerowie mogą również korzystać z gniazdek elektrycznych zamontowanych pod fotelami. Pojazdy posiadają przejrzysty system informacji pasażerskiej, WiFi, a także monitoring zewnętrzny oraz wewnętrzny. Myślę, że różnicę pasażerowie są już w stanie zauważyć, wsiadając do pociągu – ocenia Cezary Lewandowski.

Z kolei nowe pociągi, dostarczone w wyniku realizacji drugiego projektu, który właśnie się rozpoczął (zakup sześciu EZT typu Flirt), mają zapewnić jeszcze wyższy standard podróżowania. Są znacznie lżejsze, nowocześniejsze i energooszczędne. Dzięki temu, że są wykonane ze stopu aluminium (a nie ze stali), niższy będzie koszt ich eksploatacji, bo np. rzadziej będzie trzeba wymieniać koła. Nowe składy mają zużywać też mniej energii, zatem są bardziej ekologiczne. Wagony będą klimatyzowane, wyposażone również w wewnętrzny i zewnętrzny monitoring, platformę dla wózków osób z niepełnosprawnościami, miejsca dla wózków inwalidzkich, dziecięcych i rowerów oraz interkom umożliwiający kontakt pasażera z maszynistą w sytuacjach awaryjnych. We wszystkich znajdą się też moduły Europejskiego Systemu Sterowania Pociągu (ETCS) poziomu drugiego, który zapewnia najwyższy stopień bezpieczeństwa na torach. Nowością będą defibrylatory AED.

W nowych pociągach Kolei Mazowieckich pojedziemy nowocześnie i komfortowo, fot. Koleje Mazowieckie

Klimatyzacja, WiFi, miejsca dla wózków inwalidzkich, dziecięcych i rowerów to na pokładzie Kolei Mazowieckich standard, fot. Koleje Mazowieckie

Do pracy i na lotnisko

Pierwsze z nowych sześciu EZT wyjadą na tory na przełomie listopada i grudnia 2019 r., ostatnie – w pierwszym kwartale przyszłego roku. Natomiast do końca drugiego kwartału 2022 r. na torach pojawi się dodatkowych 55 pojazdów szynowych zakupionych dzięki wsparciu POIiŚ. Mają one obsługiwać trasy w granicach Warszawskiego Obszaru Funkcjonalnego. Pierwszych sześć sztuk skierowanych zostanie na linię Warszawa–Działdowo, następne m.in. do: Sochaczewa, Skierniewic, Góry Kalwarii, Modlina, Mińska Mazowieckiego oraz Tłuszcza. Jednostki nie będą więc kursować na nowych trasach, z jednym wyjątkiem – 16 sztuk EZT typu Elf ma obsługiwać linię pomiędzy Lotniskiem Chopina a portem lotniczym w Modlinie, która powinna powstać w ciągu najbliższych lat. Obecnie podróżni udający się na modlińskie lotnisko muszą ostatni odcinek do terminala pokonywać autobusem.

Bez funduszy unijnych spółka nie byłaby w stanie zrealizować projektów zakupowych ani modernizacyjnych w tak dużym zakresie, jak to się faktycznie dokonało. Zakup 73 pojazdów w latach 2007-2013 to była ogromna inwestycja, która pozwoliła na wyraźną poprawę jakości podróży na Mazowszu. W obecnej perspektywie kupujemy kolejne pojazdy – 61 EZT z dofinansowaniem ze środków unijnych, a łączny kontrakt opiewa na 71 sztuk EZT. Będą to pojazdy pięcioczłonowe, więc zapewnią większą pojemność i jeszcze wyższy komfort podróży niż te, które były zakupione w początkowych latach działalności spółki – podsumowuje prezes Lewandowski.

Liczba pasażerów podróżujących Kolejami Mazowieckimi stale rośnie. Po pierwszym roku działalności (2005) wyniosła ok. 40 mln, a w 2018 r. – niemal 60 mln. Progres nie jest liniowy, zakłócają go remonty i modernizacje linii kolejowych obsługiwanych przez spółkę. Jednak z drugiej strony to dzięki nim podróż pociągiem staje się bardziej atrakcyjna i konkurencyjna w porównaniu do innych środków transportu. Warto się o tym przekonać, odwiedzając w wakacje choćby opisane na kolejnych stronach ciekawe obiekty w Ostrołęce czy Pomiechówku.

Marek Rokita